Glósur og punktar um ýmis fornsöguleg dýr.

Category vatnadýr

Þríbrotar (trilobites)

Þríbrotar eru nokkurskonar einkennisdýr fornlífsaldar vegna útbreiðslu sinnar og fjölda steingervinga sem fundist hafa. Nafnið þríbroti vísar í þrískiptan líkama dýrsins; höfuð (cephalon), framlið (thorax) og afturlið (pygidium). Höfuð þríbrotanna er afar breytilegt eftir ættkvíslum.  Hvenær uppi: Þríbrotar birtust fyrir… Continue Reading →

Risasæsporðdreki

Á fornlífsöld komu m.a. fram stórir sæsporðdrekar og stærstur þeirra var Jaekelopterus rhenaniae. Ekki er mikið vitað um þennan risa sæsporðdrekanna og allar upplýsingar því að miklu leyti getgátur byggðar á öðrum tegundum stórra sæsporðdreka frá sama tímabili.  Hvenær uppi:… Continue Reading →

Forveri hvala – Pakicetus

Forfaðir hvala var ferfætt landdýr á stærð við hund og með fit milli tánna. Nafnið; Paki-hvalur á íslensku, er dregið af landinu Pakistan því steingervingar dýrsins hafa fundist þar sem það land er nú. Pakicetus hélt sig við strendur og… Continue Reading →

Títanslanga

Títanslangan var kyrkislanga sem kom fram á sjónarsviðið um 5 milljónum ára eftir aldauða risaeðlanna í hitabeltisfrumskógum Suður-Ameríku. Þrátt fyrir að hafa svipaða líkamsbyggð og bóa-kyrkislöngur hefur Títanslangan líklega veitt á sama hátt og anakondan; legið í launsátri, gert skyndiárás… Continue Reading →

Kimmereðla

Kimmerosaurus var sjávarskriðdýr sem lifði á því svæði sem Bretlandseyjar eru nú. Eins og aðrar svaneðlur var hún straumlínulaga kjötæta. Hvenær uppi: á síð-júra; á Kimmeridgean-tímabilinu fyrir um 154-149 milljónum ára síðan. Lengd: 6 metrar (áætlað út frá takmörkuðum upplýsingum)  Þyngd:… Continue Reading →

Fiskeðlur

Fiskeðlur (ichthyosaurs) réðu lögum og lofum í höfum snemma á Tríastímanum, fyrir um 251 milljón ára (um 20 milljónum ára á undan risaeðlunum). Útlit þeirra þróaðist frá því að líkjast eðlu með ugga í það að líkjast (kúlulaga) fiskum frekar…. Continue Reading →

Risahvalur – Basilosaurus

Basilosaurus (eða konungseðla/eðlukonungur) er tegund stórra fornhvala frá því seint á Eosentímanum, fyrir um það bil 55-33,9 milljónum ára síðan. Tegundin hefur líkast til náð um 21 m lengd, með 1,5 m hauskúpu.   Annar risahvalur hefur fræðiheitið Livyatan melvillei og kom… Continue Reading →

Gáseðla

Hálsstuttu svaneðlurnar Kronosaurus hafa oft/stundum verið nefndar Gáseðlur á íslensku. Þær náðu 9-12 m lengd, voru gríðarleg rándýr og veiddu risasmokkfiska, ammoníta og mögulega fiskeðlur sér til matar. Meira hér:  Australian Museum Kronosaurus á vef New Dinosaur (með myndum) Prehistoric… Continue Reading →

Svaneðlur

Svaneðlur skiptast í hálslangar eðlur (plesiosauroids) og hálsstuttar (pliosaurs eða pliosauroids). Á íslenska svæði Wikipediu stendur: „Svaneðlur (fræðiheiti Plesiosauria) voru stór, höfuðsmátt sjávarskriðdýr með fjögur bægsli. Steingervingasafnarinn Mary Anning (1799–1847) fann fyrsta steingerving svaneðlu. Árið 1982 fannst mjög stór svaneðla í fylkinu Nuevo León í Mexíkó, um 15 m… Continue Reading →

Risahákarl – megalodon

Risahákarlinn Megalodon kom fram á sjónarsviðið um 40 milljón árum eftir risaeðlunum, og var uppi fyrir 25-2,6  milljón árum síðan. Hann er stærsta fiskdýrið sem vitað er um, ef marka má  steingerðar tennur og hryggjarliði. Lögun tannanna bendir til náins… Continue Reading →

© 2026 Risaeðlur og fornir félagar — Powered by WordPress

Theme by Anders NorenUp ↑